Mały, wielki problem. Jak rozpoznać kryzys psychiczny u dziecka? 

Najważniejsze o czym trzeba zawsze pamiętać – dziecko nie jest biernym uczestnikiem, ale widzi i czuje, dokładnie tak samo jak dorosły. Istotne jest, aby rodzice znali i obserwowali swoje dzieci, ponieważ łatwiej i szybciej można zareagować, gdy coś się dzieje. W trakcie rozwoju, stopniowo zdobywamy nowe umiejętności radzenia sobie, regulowania emocji i rozumienia tego, co dzieje się wokół nas. Może się zdarzyć, że problemy, z którymi przychodzi nam się zmierzyć, mogą być za dużym wyzwaniem i przerosnąć nasze możliwości przystosowania się i poradzenia sobie.

U dzieci, szczególnie tych młodszych, jednym z objawów zmian, potocznie mówiąc, tego ,,że coś się dzieje’’ może być na przykład nagła zmiana zachowania. Mogą się wówczas pojawić impulsywne reakcje, rozkojarzenie, płaczliwość, ale także zachowania ,,zbyt grzeczne’’, przykładowo małomówność, usuwanie się na bok, zachowania, które nie przyciągają uwagi dorosłych. Można tutaj zrobić porównanie do dwóch, różnych stron, gdzie z jednej występują zachowania ,,zbyt grzeczne’’, a z drugiej ,,zbyt niegrzeczne’’. W zależności od tego, bliżej której strony Twoje dziecko znajdowało się przed wystąpieniem trudnej, kryzysowej sytuacji, możesz spróbować porównać co i jak się zmieniło na przestrzeni tego czasu. 

Warto pamiętać, że duży stres ogranicza nasze zasoby w różnych obszarach, ponieważ większość z nich jest angażowana w radzenie sobie z wymagającą sytuacją. Może przez to pojawiać się niechęć czy znudzenie, brak podejmowania nowych działań czy ograniczanie przyjemnych aktywności. Dzieje się tak dlatego, że podejmowanie prób rozwiązania problemu, kosztuje zazwyczaj bardzo dużo energii, której w efekcie może zabraknąć na zwykłe, codzienne obowiązki, a nawet na przyjemności. 

Warto również zwrócić uwagę na grupę rówieśniczą i otoczenie dziecka. Być może zmieniła się nagle grupa znajomych i sposób spędzania wolnego czasu?

To co czujemy wpływa nie tylko na zachowanie. Emocje to również biologia i reakcje fizjologiczne czy somatyczne takie jak: bóle brzucha lub głowy, biegunki, wymioty. Może również wystąpić nadmierne napięcie mięśniowe, pobudzenie lub spowolnienie psychoruchowe, problemy z zapamiętywaniem, zawieszanie się czy senność. 

Niektóre sytuacje wzbudzają nieproporcjonalny stres, złość, smutek czy zachowania takie jak opór przed pójściem spać, chęć spania z rodzicami, powrót do spania z misiami. Może to być oznaką pojawienia się koszmarów nocnych, problemów z zasypianiem czy braku poczucia bezpieczeństwa z różnych powodów. 

To co w tym wszystkim najważniejsze, to nie ocenianie doświadczeń i odczuć dziecka. Możesz nie wiedzieć w pierwszej chwili co zrobić w jaki sposób zareagować. To normalne, że jako rodzic też się uczysz. Ważne, abyś starał się przyjąć reakcje dziecka na jego obawami czy lęki, takie jakimi są. Być może w tym momencie to najlepszy sposób, w jaki samo potrafi sobie poradzić z wyzwaniami wielkiego, otaczającego świata. 

Jeśli potrzebujesz wsparcia czy porady, obserwujesz niepokojące Cię zachowania czy reakcje, zgłoś się do specjalisty – psychologa dziecięcego, psychoterapeuty rodzinnego bądź pedagoga i porozmawiaj o tym. Pamiętaj, nikt nie powinien Cię oceniać, a jedynie wesprzeć i pokazać jak inaczej, czulej i bardziej świadomie wspierać swoje dziecko.